Kopiec Kościuszki

Historia niewielu ludzi takich jak Tadeusz Kościuszko (1746-1817) może zaprezentować. Walczący w amerykańskiej wojnie o niepodległość, zanim zainspirował mężne powstanie przeciwko obcym rządom w Polsce, ten bezlitosny wojownik o wolność został opisany przez Thomasa Jeffersona jako: „najczystszy syn wolności, jakiego kiedykolwiek znałem”. Po jego śmierci władze Polski zażądały, aby jego ciało zostało wysłane ze Szwajcarii, aby można było je pochować w Królewskiej Krypcie na Wawelu. Wielka była też miłość dla Kościuszki zwykłych Polaków, którzy zaproponowali, aby uczcić go pomnikiem taki, jak robiono to w prehistorycznych czasach, na wzór kopców króla Kraka i Wandy. Za zgodą Sióstr Norbertanek, którym nadano teren, gdzie miał powstać kopiec, władze miasta zaczęły opracowywać sztuczny kopiec pogrzebowy, zbudowany na szczycie wzgórza Bronisławy w Zwierzyńcu. Pierwsza warstwa zawierała glebę przywiezioną z miejsc, gdzie Kościuszko walczył, w tym z Ameryki. Przez następne trzy lata ludzie w różnym wieku przywozili ziemię z całej Polski, by dosypać ją do kopca. Prace nadzorowane przez specjalną komisję zostały wykonane dobrowolnie. Budowę kopica Kościuszki oficjalnie zakończono w listopadzie 1823 roku. Osiągnął on wysokość 34 metrów. Jego szczyt znajduje się na wysokości 326 metrów nad poziomem morza, a w bezchmurny, pogodny dzień widać z niego Tatry. Żaden apartament (nawet podobny do takich jak apartamenty River View we Wrocławiu) nie zapewnią tak rewelacyjnego widoku.

W latach pięćdziesiątych XIX w. wojska austriackie zajmujące się okupacją zbudowały ceglaną twierdzę wokół Kopca, który wykorzystywały jako strategiczny punkt widokowy. Wyburzając w tym miejscu kaplicę św. Bronisławy, troskliwi Austriacy zbudowali nową kaplicę, włączając ją do twierdzy. Niemcy natomiast podczas okupacji w czasie II wojny światowej zagrozili całkowitym wyrównaniem Kopca i otaczających go fortyfikacji, gdyż chodziło im o zniszczenie wszystkich polskich zabytków i symboli narodowych. Choć części twierdzy zostały zniszczone, kompleks został przywrócony, a wprowadzone znaczne udoskonalenia inżynieryjne zapewnią mu długowieczność.

Wejście na szczyt jest męczące, ale panoramiczne widoki na Kraków są warte tego. Można również odwiedzić neogotycką kaplicę św. Bronisławy, która zawiera mieszaninę obiektów związanych z życiem Kościuszki, a okoliczne fortyfikacje zawierają również dwie kawiarnie, stację radiową, restaurację i cztery dodatkowe wystawy historyczne – z których jedną jest woskowe muzeum znanych Polaków. Wstęp do wszystkich eksponatów jest wliczony w cenę biletu do wejście na kopiec.

Na pamiątkę 200. rocznicy śmierci, 2017 został ogłoszony przez polskie władze jako „Rok Kościuszki”.